Cao su Bà Rịa định hình chuỗi giá trị chuối bền vững
Trong bối cảnh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được xác định là một trong những trụ cột chiến lược của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam giai đoạn 2026–2030, Công ty Cổ phần Cao su Bà Rịa đã chủ động triển khai mô hình trồng chuối Cavendish cấy mô trên quỹ đất chuyển đổi. Từ quy mô thí điểm 17,5 ha, doanh nghiệp đang từng bước hình thành nền tảng để phát triển dự án vùng nguyên liệu tập trung lên tới 552,56 ha, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị chuối xuất khẩu ổn định, bền vững.
Công nhân chăm sóc chuối tại Cao su Bà Rịa
Mô hình 17,5 ha: Hiệu quả rõ nét ngay từ vụ đầu
Mô hình thí điểm được triển khai tại huyện Châu Đức với 43.668 cây chuối, mật độ 2.500 cây/ha. Sau gần một năm chăm sóc, kết quả bước đầu cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.
Tỷ lệ cây sống đạt 94,2%, trong khi tỷ lệ nhiễm bệnh Panama – loại bệnh nguy hiểm nhất đối với chuối Cavendish – gần như không đáng kể, chỉ ghi nhận 2 cây trên tổng số hơn 43.000 cây (tương đương 0,005%). Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của giống chuối cấy mô UNI 126 kháng bệnh.
Về năng suất và chất lượng, mô hình đạt mức 43,1 tấn/ha ngay trong vụ đầu tiên – mức trung bình khá so với chuẩn ngành. Đặc biệt, tỷ lệ sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu đạt từ 90–93%, cao hơn nhiều so với mức thông thường trên 80%.
Tổng sản lượng thu hoạch của 17,5 ha đạt hơn 753 tấn, trong đó khoảng 685 tấn phục vụ xuất khẩu với giá bán 10.000 đồng/kg theo hợp đồng bao tiêu.
Hiệu quả kinh tế được thể hiện rõ qua các con số như doanh thu khoảng 6,9 tỷ đồng , lợi nhuận sau thuế 1,45 tỷ đồng , lợi nhuận bình quân 82,8 triệu đồng/ha , biên lợi nhuận khoảng 32,7%
Đây là mức lợi nhuận cao so với nhiều loại cây trồng khác trên cùng diện tích đất, đặc biệt trong bối cảnh đây mới là vụ trồng đầu tiên.
Không chỉ đạt hiệu quả về sản xuất, mô hình còn cho thấy bước chuyển quan trọng trong tư duy tổ chức sản xuất.
Ngay từ đầu, doanh nghiệp đã ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với đối tác xuất khẩu, qua đó kiểm soát được đầu ra và giá bán. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro “được mùa mất giá” – vấn đề thường gặp trong sản xuất nông nghiệp.
Sơ chế chuối sau khi thu hoạch
Song song đó, quy trình sản xuất được triển khai tương đối đồng bộ, từ khâu chuẩn bị đất, giống, hệ thống tưới, đến quản lý dịch hại và tổ chức lao động. Các dữ liệu về chi phí, năng suất, tỷ lệ hao hụt… được ghi nhận đầy đủ, tạo cơ sở quan trọng để chuẩn hóa quy trình cho giai đoạn mở rộng.
Những kết quả này khẳng định: nếu được tổ chức bài bản, chuối cấy mô hoàn toàn có thể trở thành một ngành hàng có giá trị cao, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và phù hợp với định hướng nông nghiệp công nghệ cao.
Từ thí điểm đến mở rộng 552,56 ha: Bước chuyển mang tính chiến lược
Trên cơ sở kết quả đạt được, Công ty Cổ phần Cao su Bà Rịa đã xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu chuối quy mô 552,56 ha tại khu vực Xà Bang trong giai đoạn 2026–2028.
Dự án được triển khai theo lộ trình 3 năm: Năm 2026: 93,75 ha ; Năm 2027: 221,77 ha ; Năm 2028: 237,04 ha
Tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 130 tỷ đồng, trong đó 70% là vốn tự có và 30% vốn vay. Năng suất mục tiêu đạt khoảng 55 tấn/ha/năm.
Việc mở rộng quy mô không chỉ đơn thuần tăng diện tích, mà là bước chuyển từ mô hình thử nghiệm sang xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đủ lớn để vận hành chuỗi giá trị hoàn chỉnh.
Trong mô hình mới, Công ty sẽ tập trung vào khâu sản xuất, trong khi đối tác liên kết đảm nhiệm thu hoạch, sơ chế, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm. Hai bên hợp tác dài hạn với cơ chế chia sẻ lợi ích rõ ràng, đảm bảo đầu ra ổn định với giá thu mua tối thiểu từ 8.000 đồng/kg.
Chuối thành phẩm sau thu hoạch.
Song song đó, dự án định hướng áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalG.A.P., HACCP, cùng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, ứng dụng công nghệ số, IoT và tự động hóa trong quản lý sản xuất.
Đáng chú ý, mô hình còn hướng đến phát triển kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm chuối để sản xuất phân hữu cơ, thức ăn chăn nuôi, vật liệu sinh học… qua đó gia tăng giá trị và giảm thiểu chất thải.
Từ một mô hình thí điểm 17,5 ha, Cao su Bà Rịa đã bước đầu chứng minh tính hiệu quả về kỹ thuật, kinh tế và tổ chức sản xuất của cây chuối cấy mô.
Nếu dự án 552,56 ha được triển khai đồng bộ và đúng hướng, đây không chỉ là một dự án riêng lẻ, mà có thể trở thành hạt nhân hình thành chuỗi giá trị chuối quy mô lớn trong toàn Tập đoàn, góp phần đa dạng hóa ngành nghề, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo việc làm ổn định cho người lao động.
Quan trọng hơn, mô hình này mở ra triển vọng để chuối Cavendish trở thành một ngành hàng chiến lược mới, đóng góp vào mục tiêu phát triển nông nghiệp công nghệ cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.
.png)
